Oznaczenia noży i płytek tokarskich

23 kwietnia 2021 0

Autor:

Wszystkie narzędzia tokarskie i płytki opisane są przez różne cyfry i litery w swoich numerach części. Wierzcie lub nie, ale w rzeczywistości one coś znaczą. Więc technicznie rzecz biorąc, jeśli poszerzysz swoją wiedzę na temat systemu oznaczania ISO, już nigdy nie będziesz musiał sprawdzać numerów części. Właśnie chcemy, abyś się nauczył z tego posta na blogu.

W tym artykule przyjrzymy się systemowi kodów ISO tokarskich narzędzi, a następnie w kolejnym artykule przeanalizujemy nudne oznaczenia płytek.

Budowa noża tokarskiego

Najczęściej stosowanymi narzędziami do toczenia są noże z wymienną płytką, która jest montowana w gnieździe trzonka narzędzia tokarskiego.

 

 

Rys. 1. Budowa noża tokarskiego do toczenia zewnętrznego z płytką

W konstrukcji płytek tokarskich zostały zastosowane zaawansowane technicznie struktury kompozytowe, powłoki i cechy geometryczne, aby osiągnąć dużą dokładność i wysokie szybkości skrawania materiału.

Korzyści wynikające ze stosowania wymiennych płytek do narzędzi tokarskich obejmują:
– Niektóre płytki mają więcej niż jedną krawędź skrawającą, przez co można taką płytkę obrócić, gdy jedna się zużyje;
– Czas przezbrojenia maszyny jest krótki, taką płytkę można szybko i łatwo wymienić w maszynie.

Oznaczenia płytek i noży tokarskich według ISO

Międzynarodowa Organizacja Normalizacyjna (ISO) opracowała system kodowania liczb i liter opisujących kształt, wymiary i ważne parametry trzonków i płytek tokarskich.

 

 

Chociaż dołożyłam wszelkich starań, aby grafiki były czytelne, ich opis może być niewystarczający aby zidentyfikować nóż/płytkę. Poniżej znajdziesz wyczerpujący opis kolejnych symboli płytek i trzonków. P.S. Oznaczenia w grafikach odpowiadają oznaczeniom w poniższych opisach.

Oznaczenia płytek skrawających

1. Kształt płytki skrawającej

Ta część oznaczenia na oprawce jest zawsze zgodna z pierwszą literą oznaczenia płytki skrawającej, która jest do niej dopasowana. Istnieją pewne wskazówki co do tego, jaka litera jest przypasowana dla danego kształtu, ale są to oznaczenia umowne, oparte na bardziej popularnych kształtach i ich nazwach w języku angielskim. Na przykład S= square (kwadratowa), T= triangle (trójkątna) i R= round (okrągła).

Kształt może być okrągły, aby zmaksymalizować wytrzymałość krawędzi, w kształcie rombu, aby ostry punkt przecinał drobne elementy, kwadratowy lub nawet ośmiokątny, aby zwiększyć liczbę oddzielnych krawędzi, które można wykorzystać, gdy jedna krawędź po drugiej będzie się zużywać.

Poniżej przedstawiłam często stosowane kształty płytek wraz z oznaczeniami literowymi.

2. Kąt natarcia (kąt przyłożenia)

Litera kodu oprawki, która określa kąt natarcia płytki tokarskiej, jest również zgodna z drugą literą oznaczenia płytki, która jest do niej dopasowana. Dostępne są różne kąty natarcia, które można zobaczyć poniżej:

3. Tolerancje

4. Rodzaj płytki

W tej literze oznaczenia zaklęty jest rodzaj otworu mocującego i typ łamacza wiórów.

4. Długość krawędzi skrawającej płytki

Ta część kodu pozwala rozpoznać długość krawędzi skrawającej płytki, która jest używana. Więc używając przykładu na górze artykułu, ma on na końcu 12, co oznacza 12 mm długość krawędzi tnącej. Numery te będą również odpowiadały piątemu elementowi oznaczenia płytki skrawającej.

 

5. Grubość płytki

Ze względu na posługiwanie się dwoma systemami miar (milimetry i cale), wysokość krawędzi tnącej płytki również wyrażona jest symbolicznie. Szyfr oznaczeń znajduje się w poniższej tabeli.

Tabela 1. Oznaczenie wysokości krawędzi tnącej płytki wyrażone w milimetrach i calach

 

5. Kąt promienia naroża

Płytki tokarskie o kształcie C i W są często używane do obróbki zgrubnej ze względu na ich większy kąt naroża, co zwiększa ich sztywność. Płytki o mniejszym kącie naroża, takie jak D i V, są często używane do obróbki wykańczającej. Chociaż mają mniejszą wytrzymałość i mniejszy kąt to osiąga się nimi większą dokładność (mniejszą chropowatość) obrobionej powierzchni.

Duży kąt naroża

Mały kąt naroża

Mocniejsza krawędź skrawająca

Wyższe wartości posuwu

Zwiększone siły skrawania

Zwiększone wibracje

Słabsza krawędź skrawająca

Większa dokładność skrawania

Zmniejszone siły skrawania

Zmniejszone wibracje

 

Oznaczenia trzonków

B. System mocowania płytki w gnieździe noża

Spotkałam się chyba tylko z czterema, a istnieje nawet 6 różnych systemów mocowania narzędzi tokarskich, wszystkie mogą się różnić w zależności od zamocowanej płytki, kształtu narzędzia, a także dają różne poziomy sztywności / siły mocowania. Poniżej zamieściłam wszystkie mi znane systemy mocowania. Stąd dowiesz jakie systemy mocowania są obecnie stosowane i jak się zaciskają:

Rys. 2. Schematy różnych sposobów mocowania płytek

D. Pozycja pracy noża

Jednym z najważniejszych aspektów uchwytu narzędziowego jest orientacja – niezależnie od tego, czy jest to nóż prawy, czy lewy, czy też typ neutralny (wyśrodkowany). Posiadanie tych opcji umożliwia cięcie w wielu kierunkach. Proszę zobaczyć poniżej wizualną reprezentację narzędzi tokarskich w zależności od pozycji pracy noża.

Rys. 3. Pozycja pracy noża: R – nóż prawy, L – nóż lewy, N – nóż neutralny.

C. Rodzaj trzonka

Litera C w opisie trzonków służy do określenia rodzaju narzędzia tokarskiego. Istnieje wiele różnych typów, z których wszystkie są oparte głównie na kącie przystawienia narzędzia. Można je znaleźć poniżej dla noży do toczenie zewnętrznego, jak i do wytaczaków.

Rys. 4. Symbole rodzajów i kątów przystawienia noży do toczenia zewnętrznego

Rys. 5. Symbole rodzajów i kątów przystawienia wytaczaków

E. Wysokość trzonka

Noże do toczenia zewnętrznego mają 4-stronne trzonki (w przeciwieństwie do wytaczaków, które są okrągłe), więc ich wysokość określa się na szóstej pozycji oznaczenia. W przykładzie na początku artykułu podano liczbę 25, co oznacza, że wysokość trzpienia wynosi 25 mm.

Rys. 6. Wysokość trzonka została oznaczona literą E

F. Szerokość trzonka

Kontynuując od punktu E., szerokość trzpienia można określić na podstawie części 7 kodu ISO. Tak więc w przykładzie u góry artykułu ponownie szerokość wynosi 25 mm, ponieważ kod ma tam liczbę 25.

Rys. 7. Szerokość trzonka oznaczono literą F.

G. Długość narzędzia

Ta część oznaczenia to długość całego narzędzia. Każda litera w tym miejscu oznacza inną długość i może być jedną z najważniejszych rzeczy, o których należy wiedzieć.

Wiedząc jaka jest wymagana długość narzędzia może pomóc uzyskać oprzyrządowanie szybciej, jeśli natrafisz na problemy z dostępnością odpowiednio długich trzonków.

Rys. 8. Długość narzędzia, podobnie jak wysokość krawędzi skrawającej, oznaczona jest symbolicznie

Czy opisy kolejnych elementów kodu oznaczeń płytek i noży tokarskich pomogły Ci znaleźć odpowiedni nóż lub płytkę? Eksperci z EBMiA służą pomocą w zakresie doboru odpowiednich noży i płytek skrawających. Dzięki współpracy z renomowanymi producentami jesteśmy w stanie dostarczać najwyższej jakości elementy i akcesoria. Wystarczy w tej sprawie oraz w przypadku każdej innej wątpliwości lub pytania skonsultować się z naszymi doświadczonymi doradcami handlowymi, którzy chętnie udzielą Państwu niezbędnych informacji.

Skontaktuj się z naszym działem handlowym 📧 [email protected] i 📞730 35 35 35

W kolejnych artykułach opisaliśmy:

Rodzaje noży tokarskich – budowa i zastosowanie

Nóż tokarski zdzierak – co to jest, budowa, zastosowanie

Nóż tokarski do fazowania

Nóż tokarski do gwintów

Nóż tokarski przecinak

Nóż tokarski wytaczak

UdostępnijShare on FacebookShare on Google+Tweet about this on Twitter

Powiązane produkty

Newsletter
Bądź na bieżąco